Diaporama jest to spektakl audiowizualny, którego tworzywem są nieruchome obrazy w postaci przezroczy rzutowanych na ekran i zsynchronizowany z nimi dźwięk. Ścieżkę dźwiękową może stanowić muzyka, nagrane dźwięki, słowo czytane itp. Dźwięk i obraz stanowiącą w tej formie wyrazu nierozerwalną całość. W efekcie otrzymujemy oryginalną formę przekazu autorskiego plasującą się pomiędzy filmem, a niezależnymi od siebie prezentacjami zdjęć i form dźwiękowych.
Diaporama nie jest pokazem przeźroczy do muzyki emitowanej w tle. Taką prezentację nazywa się slideshow.
Od strony technicznej diaporama jest projekcją (również wielkoformatową - np. sale kinowe) przezroczy wyświetlanych z kilku (przynajmniej dwóch) rzutników dla uzyskania efektu przenikania się obrazów. Polskie duety autorskie lat 80. ubiegłego wieku demonstrowały pełne projekcje przy pomocy 9, a nawet 12 rzutników przeźroczy. Do najbardzie znanych polskich diaporamistów należeli Ryszard Kopeć i Kazimierz Kwiatkowski, którzy zajmowali się równocześnie fotografią artystyczną. Swoje prace prezentowali w salach Ośrodków Kultury lubińskiego KGHM, Szczecina i innych ważnych dla diaporamy polskiej miejsc. Diaporamą zajmował się też m.in. znany muzyk i instrumentalista - Marek Biliński.
Obecnie w wyniku rozpowszechnienia daleko idącej mechanizacji procesu twórczego za sprawą rozwoju zautomatyzowanych technik multimedialnych (gotowe schematy twórcze) i fotografii cyfrowej (zanik powszechności wykorzystywania dla potrzeb fotografii materiałów światłoczułych - w tym niezbędnych dla diaporamy błon diapozytywowych (stąd nazwa diaporama) doszło do marginalizacji działań twórczych w tej dziedzinie.
Diaporama ma jednak nadal (podobnie jak malarstwo czy poezja) grono wiernych twórców starających się właśnie w ten sposób wyrażać siebie i swój sposób postrzegania świata.
Wróć do słownika lub do listy terminów fotograficznych